Điều Trị U Não Với Công Nghệ Tiên Tiến Tại Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore Và Thái Lan

Tìm hiểu các phương pháp điều trị u não hiện đại như phẫu thuật, xạ trị Proton, Ion Carbon, hóa trị, DC Vaccine, virus trị liệu, CAR-T và bệnh viện tiêu biểu tại Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Thái Lan.

I. U não không phải là bản án tử

U não là một trong những bệnh lý thần kinh phức tạp, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận động, ngôn ngữ, thị giác, trí nhớ và chất lượng sống của người bệnh. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học hiện đại, bệnh nhân ngày nay có thêm nhiều cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến tại các quốc gia có nền y học phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore và Thái Lan.

Đối với các bệnh lý như Glioma, Glioblastoma, Astrocytoma, u màng não, u tuyến yên hoặc di căn não, việc lựa chọn đúng chiến lược điều trị cần dựa trên loại u, vị trí khối u, mức độ ác tính, kết quả mô bệnh học, xét nghiệm gen và thể trạng tổng quát của người bệnh.

U não là gì?

U não là tình trạng các tế bào trong não hoặc các cấu trúc lân cận phát triển bất thường tạo thành khối u. Khối u có thể xuất hiện trong nhu mô não, màng não, tuyến yên, dây thần kinh sọ não hoặc là tổn thương di căn từ ung thư ở cơ quan khác.

U não thường được chia thành hai nhóm chính:

U não lành tính

Bao gồm:

U màng não
U tuyến yên
U dây thần kinh
U sọ hầu
Một số u phát triển chậm khác

U não lành tính thường phát triển chậm hơn, nhưng vẫn có thể gây nguy hiểm nếu chèn ép các vùng quan trọng của não, dây thần kinh thị giác hoặc thân não.

U não ác tính

Bao gồm:

Glioblastoma
Glioma ác tính
Astrocytoma độ cao
Oligodendroglioma
Di căn não
Các dạng ung thư não có khả năng xâm lấn và tái phát cao

Trong đó, Glioblastoma là một trong những loại u não ác tính tiến triển nhanh và khó điều trị nhất. Điều trị tiêu chuẩn hiện nay thường bao gồm phẫu thuật tối đa an toàn, sau đó xạ trị kết hợp hóa trị Temozolomide; một số trường hợp có thể cân nhắc thêm trường điện trị liệu khối u hoặc thử nghiệm lâm sàng tùy điều kiện cụ thể.

II. Các phương pháp điều trị u não hiện nay

1. Phẫu thuật thần kinh

Phẫu thuật thường là bước điều trị đầu tiên đối với nhiều loại u não. Mục tiêu của phẫu thuật là lấy bỏ tối đa khối u trong giới hạn an toàn, đồng thời bảo tồn các chức năng quan trọng như vận động, ngôn ngữ, thị giác và nhận thức.

Tại các trung tâm thần kinh lớn, phẫu thuật u não có thể kết hợp nhiều công nghệ hỗ trợ như:

Hệ thống định vị thần kinh
Kính hiển vi phẫu thuật
MRI trong phòng mổ
Siêu âm trong mổ
Kỹ thuật huỳnh quang 5-ALA
Theo dõi chức năng thần kinh trong mổ
Phẫu thuật thức tỉnh đối với khối u gần vùng ngôn ngữ hoặc vận động

Với Glioblastoma, phẫu thuật thường không thể loại bỏ hoàn toàn tất cả tế bào ung thư vì khối u có xu hướng xâm lấn vào mô não xung quanh. Vì vậy, bệnh nhân thường cần điều trị bổ sung bằng xạ trị và hóa trị sau mổ.

2. Xạ trị chính xác cao

Xạ trị là phương pháp quan trọng trong điều trị u não, đặc biệt sau phẫu thuật hoặc khi khối u không thể phẫu thuật triệt để. Mục tiêu là tiêu diệt tế bào u còn sót lại, kiểm soát khối u và giảm nguy cơ tái phát.

Các kỹ thuật xạ trị hiện đại gồm:

IMRT

IMRT giúp điều chỉnh cường độ tia xạ theo hình dạng khối u, từ đó giảm liều chiếu lên mô não lành.

VMAT

VMAT cho phép máy xạ trị quay quanh bệnh nhân, giúp phân bố liều chính xác và rút ngắn thời gian điều trị.

SRS

SRS, hay xạ phẫu định vị, sử dụng liều xạ cao tập trung vào tổn thương nhỏ. Phương pháp này thường được cân nhắc cho di căn não, u não nhỏ, u tái phát hoặc tổn thương nằm ở vị trí khó phẫu thuật.

Gamma Knife và CyberKnife

Gamma Knife và CyberKnife là các hệ thống xạ phẫu định vị được sử dụng cho một số trường hợp u não, di căn não, u dây thần kinh thính giác, u màng não nhỏ hoặc tổn thương nằm gần cấu trúc quan trọng.

3. Xạ trị Proton

Xạ trị Proton là công nghệ xạ trị hạt nặng sử dụng chùm proton để đưa liều bức xạ chính xác vào khối u. Điểm nổi bật của Proton là khả năng giảm liều bức xạ đi qua mô lành phía sau khối u, nhờ đó có thể hữu ích trong các trường hợp u não gần vùng chức năng quan trọng hoặc u não ở trẻ em.

Proton Therapy thường được cân nhắc trong các trường hợp:

U não trẻ em
U nền sọ
U gần dây thần kinh thị giác
U gần thân não
Một số trường hợp cần giảm tác dụng phụ lâu dài
Một số trường hợp cần tái xạ trị có chọn lọc

Tuy nhiên, không phải mọi bệnh nhân u não đều phù hợp với Proton. Chỉ định cần được đánh giá bởi bác sĩ xạ trị ung thư dựa trên loại u, vị trí, kích thước, mô bệnh học và kế hoạch điều trị tổng thể.

4. Xạ trị Ion Carbon

Xạ trị Ion Carbon là một hình thức xạ trị hạt nặng tiên tiến hơn, sử dụng ion carbon thay vì photon hoặc proton. So với xạ trị thông thường, Ion Carbon có khả năng tập trung liều tốt và có hiệu ứng sinh học mạnh hơn, nên thường được nghiên cứu và ứng dụng cho một số khối u khó điều trị, khối u kháng xạ hoặc nằm gần cấu trúc quan trọng.

Nhật Bản là một trong những quốc gia tiên phong trong xạ trị ion nặng. QST Hospital, tiền thân là NIRS, là nơi khởi đầu xạ trị ion carbon trên thế giới; đến cuối năm 2023, các cơ sở xạ trị ion nặng tại Nhật đã điều trị hơn 42.000 bệnh nhân theo dữ liệu từ tổ chức chuyên ngành Nhật Bản.

5. Hóa trị

Hóa trị đóng vai trò quan trọng trong điều trị một số u não ác tính, đặc biệt là Glioblastoma.

Thuốc thường được sử dụng là Temozolomide. Trong phác đồ điều trị kinh điển cho Glioblastoma mới chẩn đoán, bệnh nhân thường được phẫu thuật tối đa an toàn, sau đó xạ trị kết hợp Temozolomide, rồi tiếp tục Temozolomide duy trì. Đây là nền tảng điều trị được sử dụng rộng rãi trong thực hành quốc tế.

Hiệu quả của Temozolomide có thể liên quan đến tình trạng methyl hóa MGMT. Ở một số bệnh nhân lớn tuổi hoặc thể trạng yếu, bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ dựa trên MGMT, tuổi, chức năng thần kinh và khả năng dung nạp điều trị.

6. Điều trị đích và xét nghiệm gen khối u

Y học hiện đại ngày càng chú trọng điều trị cá thể hóa. Với u não, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm mô bệnh học và sinh học phân tử để hiểu rõ đặc điểm khối u trước khi lựa chọn điều trị.

Một số dấu ấn quan trọng gồm:

IDH1/IDH2
MGMT promoter methylation
1p/19q codeletion
EGFR amplification
EGFRvIII
BRAF V600E
NTRK fusion
TERT promoter mutation

Các kết quả này giúp bác sĩ đánh giá tiên lượng, lựa chọn hóa trị, cân nhắc điều trị đích hoặc tìm kiếm thử nghiệm lâm sàng phù hợp.

7. Trường điện trị liệu khối u – Tumor Treating Fields

Tumor Treating Fields, thường được biết đến qua thiết bị Optune, là phương pháp sử dụng điện trường tần số thấp để ảnh hưởng đến quá trình phân chia tế bào ung thư.

Theo cập nhật của NCCN, với một số bệnh nhân Glioblastoma dưới 70 tuổi, thể trạng tốt và có tình trạng MGMT phù hợp hoặc chưa xác định, xạ trị kết hợp Temozolomide, sau đó Temozolomide duy trì cùng trường điện trị liệu có thể được xem là lựa chọn ưu tiên.

Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với mọi bệnh nhân. Người bệnh cần được tư vấn kỹ về chỉ định, thời gian sử dụng thiết bị mỗi ngày, chi phí, tác dụng phụ trên da đầu và mức độ tuân thủ điều trị.

8. Vaccine tế bào đuôi gai – Dendritic Cell Vaccine

Vaccine tế bào đuôi gai là liệu pháp miễn dịch cá thể hóa. Nguyên lý là thu nhận tế bào miễn dịch của bệnh nhân, xử lý trong phòng thí nghiệm để nhận diện kháng nguyên khối u, sau đó đưa trở lại cơ thể nhằm kích hoạt đáp ứng miễn dịch chống tế bào ung thư.

Đây là hướng điều trị được nhiều bệnh nhân quan tâm, đặc biệt trong các bệnh lý khó như Glioblastoma. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng DC Vaccine chưa phải là điều trị tiêu chuẩn phổ quát cho mọi bệnh nhân u não. Việc sử dụng cần được đánh giá theo hồ sơ bệnh án, loại u, giai đoạn bệnh, tình trạng miễn dịch và quy định của từng quốc gia.

9. Virus điều trị ung thư – Oncolytic Virotherapy

Oncolytic Virotherapy là phương pháp sử dụng virus đã được biến đổi để tấn công tế bào ung thư và kích hoạt hệ miễn dịch chống khối u.

Nhật Bản là quốc gia nổi bật trong lĩnh vực này vì teserpaturev/G47Δ, tên thương mại Delytact, đã được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cấp phê duyệt có điều kiện và giới hạn thời gian cho u thần kinh đệm ác tính vào năm 2021.

Dù đây là bước tiến quan trọng, bệnh nhân vẫn cần hiểu rằng liệu pháp virus không phải lựa chọn thường quy cho tất cả các trường hợp u não. Chỉ định phụ thuộc vào loại u, tình trạng bệnh, tiêu chuẩn của cơ sở điều trị và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.

10. CAR-T và các liệu pháp miễn dịch thế hệ mới

CAR-T là liệu pháp lấy tế bào T của bệnh nhân, chỉnh sửa để nhận diện mục tiêu ung thư, rồi truyền lại vào cơ thể. CAR-T đã có thành công trong một số ung thư huyết học, nhưng với u não và Glioblastoma, phương pháp này vẫn chủ yếu nằm trong nghiên cứu lâm sàng.

Một số mục tiêu đang được nghiên cứu gồm:

EGFRvIII
HER2
IL13Rα2
B7-H3

CAR-T trong u não là hướng điều trị nhiều tiềm năng, nhưng hiện chưa nên truyền thông như một phương pháp đã được chứng minh rộng rãi cho tất cả bệnh nhân.

III. Điều trị u não tại Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore và Thái Lan có gì nổi bật?

1. Nhật Bản

Nhật Bản nổi bật với xạ trị Proton, Ion Carbon, phẫu thuật thần kinh chính xác, điều trị đa mô thức và một số công nghệ tiên tiến như virus trị liệu cho u thần kinh đệm ác tính. Đây là lựa chọn phù hợp với bệnh nhân quan tâm đến xạ trị hạt nặng, điều trị bảo tồn chức năng và hội chẩn chuyên sâu.