1. BNCT là gì? Liệu pháp điều trị ung thư nhắm trúng đích từ Nhật Bản giúp bảo tồn mô lành

BNCT (Boron Neutron Capture Therapy) là một trong những phương pháp điều trị ung thư tiên tiến nhất hiện nay. Với cơ chế tiêu diệt tế bào ung thư từ bên trong nhưng vẫn bảo tồn tối đa mô lành xung quanh, BNCT đang mở ra cơ hội điều trị mới cho nhiều bệnh nhân ung thư tái phát, kháng trị hoặc khó phẫu thuật.

Được Nhật Bản chính thức phê duyệt từ năm 2020, liệu pháp BNCT hiện đang được triển khai tại nhiều trung tâm ung thư hàng đầu và được đánh giá là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực xạ trị nhắm trúng đích.

BNCT là gì?

BNCT (Boron Neutron Capture Therapy) là liệu pháp xạ trị nhắm trúng đích dựa trên phản ứng hạt nhân giữa đồng vị Boron-10 (¹⁰B) và neutron năng lượng thấp.

Khi Boron-10 hấp thụ neutron, phản ứng hạt nhân sẽ tạo ra:

  • Hạt alpha (α)

  • Hạt Lithium-7 (⁷Li)

Các hạt này mang năng lượng cao nhưng chỉ di chuyển trong phạm vi cực ngắn (khoảng 5–9 micromet), đủ để phá hủy tế bào ung thư chứa boron mà hầu như không gây tổn thương cho các mô lành xung quanh.

Nhờ đặc tính này, BNCT được xem là phương pháp điều trị ung thư có độ chính xác sinh học rất cao.

2. BNCT hoạt động như thế nào?

Quy trình điều trị BNCT gồm hai bước chính:

Bước 1: Đưa Boron vào cơ thể

Bệnh nhân được truyền tĩnh mạch hợp chất chứa Boron-10.

Đặc biệt, chất này có xu hướng tập trung nhiều trong tế bào ung thư hơn so với tế bào bình thường, giúp Boron tích tụ chủ yếu tại khối u.

Bước 2: Chiếu neutron vào vùng khối u

Sau khi Boron tập trung tại khối u, bác sĩ tiến hành chiếu neutron năng lượng thấp.

Khi neutron gặp Boron-10 trong tế bào ung thư, phản ứng hạt nhân xảy ra ngay bên trong tế bào, tạo ra các hạt alpha và Lithium-7 có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư một cách chọn lọc.

Nhờ cơ chế này, BNCT:

  • Tập trung tác động vào khối u

  • Hạn chế tổn thương mô lành

  • Giảm tác dụng phụ

  • Bảo tồn chức năng cơ quan

  • Nâng cao chất lượng sống cho người bệnh

3. Ưu điểm nổi bật của liệu pháp BNCT

Điều trị chính xác, bảo tồn mô lành

Khác với xạ trị thông thường, BNCT chỉ phát huy tác dụng tại nơi Boron tích tụ.

Điều này giúp giảm đáng kể tổn thương đối với:

  • Da

  • Niêm mạc

  • Tuyến nước bọt

  • Các cơ quan lành xung quanh khối u

Hiệu quả với ung thư tái phát

Một trong những lợi thế lớn nhất của BNCT là khả năng điều trị các trường hợp:

  • Ung thư tái phát

  • Ung thư kháng trị

  • Ung thư đã từng xạ trị trước đó

Do mô lành ít bị ảnh hưởng nên nguy cơ biến chứng khi điều trị lặp lại được giảm đáng kể.

Thời gian điều trị ngắn

So với nhiều phương pháp điều trị ung thư khác, BNCT thường có thời gian điều trị ngắn hơn, giúp bệnh nhân:

  • Giảm thời gian nằm viện

  • Phục hồi nhanh hơn

  • Ít ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày

Cải thiện chất lượng sống

BNCT là phương pháp điều trị không xâm lấn, ít tác dụng phụ và góp phần bảo tồn cơ quan, giúp bệnh nhân duy trì chất lượng sống tốt hơn trong và sau điều trị.

4. BNCT khác gì so với xạ trị thông thường và proton therapy?

 

5. BNCT có thể điều trị những loại ung thư nào?

Hiện nay, BNCT đã chứng minh hiệu quả trong điều trị:

Ung thư đầu cổ

Đây là chỉ định đã được Nhật Bản phê duyệt và áp dụng rộng rãi.

BNCT đặc biệt hữu ích với:

  • Ung thư đầu cổ tái phát

  • Ung thư không thể phẫu thuật

  • Trường hợp đã điều trị bằng xạ trị trước đó

Ung thư vú tái phát

Một số trung tâm tại Nhật Bản như Edogawa Hospital đang triển khai chương trình điều trị BNCT cho bệnh nhân ung thư vú với những kết quả bước đầu rất khả quan.

Các loại ung thư đang được nghiên cứu

BNCT hiện tiếp tục được nghiên cứu cho:

  • U nguyên bào thần kinh đệm (Glioblastoma)

  • Meningioma ác tính tái phát

  • Ung thư da

  • U trung biểu mô màng phổi ác tính (MPM)\

6. Tác dụng phụ của BNCT

So với xạ trị thông thường, BNCT có mức độ tác dụng phụ nhẹ hơn.

Một số tác dụng phụ thường gặp bao gồm:

  • Rụng tóc

  • Mệt mỏi

  • Buồn nôn

  • Viêm niêm mạc

  • Viêm da

  • Viêm tuyến nước bọt

Các trung tâm điều trị hiện nay còn sử dụng hệ thống collimator (bộ giới hạn chùm tia) nhằm giảm thiểu tối đa tác động không mong muốn lên mô lành.

7. Điều trị BNCT tại Nhật Bản ở đâu?

Nhật Bản là quốc gia tiên phong ứng dụng BNCT trên thế giới với nhiều trung tâm điều trị chuyên sâu như:

Kansai BNCT Medical Center

  • Osaka

  • Trung tâm BNCT hàng đầu Nhật Bản

Southern Tohoku BNCT Research Center

  • Fukushima

  • Điều trị ung thư đầu cổ theo bảo hiểm y tế quốc gia

National Cancer Center Hospital

  • Tokyo

  • Trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng BNCT

University of Tsukuba Hospital

  • Ibaraki

  • Điều trị các loại ung thư khó chữa bằng BNCT

Edogawa Hospital

  • Tokyo

  • Triển khai BNCT cho ung thư vú, đầu cổ và ung thư da

Shonan Kamakura General Hospital

  • Kanagawa

  • Đang phát triển hệ thống BNCT thế hệ mới

Kamakura Việt Nam – Đơn vị hỗ trợ kết nối điều trị BNCT tại Nhật Bản

Kamakura Việt Nam là đơn vị điều phối y tế quốc tế chuyên kết nối bệnh nhân Việt Nam với các bệnh viện và trung tâm ung thư hàng đầu Nhật Bản.

Chúng tôi hỗ trợ toàn bộ quy trình:

  • Tiếp nhận và đánh giá hồ sơ bệnh án

  • Dịch thuật hồ sơ y khoa

  • Liên hệ trực tiếp với bệnh viện Nhật Bản

  • Báo giá chi phí điều trị

  • Hỗ trợ visa y tế

  • Phiên dịch và đồng hành trong suốt quá trình điều trị