Trong nhiều năm, ung thư phổi thường được xem là căn bệnh chủ yếu xảy ra ở nam giới hoặc những người có tiền sử hút thuốc lá lâu năm. Tuy nhiên, thực tế trong những năm gần đây đang thay đổi đáng kể. Ngày càng có nhiều phụ nữ được chẩn đoán mắc ung thư phổi dù chưa từng hút thuốc, khiến giới chuyên môn đặc biệt quan tâm đến những yếu tố nguy cơ ngoài thuốc lá.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), ung thư phổi hiện vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu trên toàn cầu. Đáng chú ý, khoảng 15–25% bệnh nhân ung thư phổi là người chưa từng hút thuốc, trong đó phụ nữ chiếm tỷ lệ lớn, đặc biệt tại các quốc gia châu Á.

Không chỉ khác biệt về yếu tố nguy cơ, ung thư phổi ở phụ nữ còn có nhiều đặc điểm riêng về sinh học khối u, tỷ lệ đột biến gen, khả năng đáp ứng với điều trị nhắm trúng đích cũng như tiên lượng bệnh. Những hiểu biết mới này đã góp phần thúc đẩy xu hướng điều trị cá thể hóa, giúp nhiều bệnh nhân có thêm cơ hội kiểm soát bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Trong bài viết dưới đây, Kamakura Việt Nam sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, vai trò của xét nghiệm gen cũng như các phương pháp điều trị hiện đại dành cho phụ nữ mắc ung thư phổi.

I. Ung thư phổi ở phụ nữ đang gia tăng

Ung thư phổi từ lâu được xem là căn bệnh liên quan mật thiết đến hút thuốc lá. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ học trong hơn một thập kỷ qua cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ, đặc biệt là những người không hút thuốc, đang có xu hướng gia tăng tại nhiều quốc gia.

Theo số liệu GLOBOCAN, ung thư phổi vẫn nằm trong nhóm ung thư có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất trên thế giới. Đáng chú ý, ung thư biểu mô tuyến (Adenocarcinoma) – thể ung thư phổi phổ biến nhất ở người không hút thuốc – ngày càng được ghi nhận nhiều ở nữ giới.

Tại các nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc và Việt Nam, phụ nữ không hút thuốc chiếm tỷ lệ đáng kể trong số bệnh nhân ung thư phổi. Điều này cho thấy hút thuốc lá không còn là lời giải thích duy nhất cho sự xuất hiện của căn bệnh này.

Các chuyên gia cho rằng sự gia tăng này có thể liên quan đến nhiều yếu tố kết hợp như:

• Tiếp xúc lâu dài với khói thuốc lá thụ động.
• Ô nhiễm không khí và bụi mịn PM2.5.
• Khói bếp, nhiên liệu sinh khối trong không gian kín.
• Yếu tố nội tiết và hormone.
• Đột biến gen và yếu tố di truyền.

Ngoài ra, nhiều phụ nữ có xu hướng chủ quan vì cho rằng mình không thuộc nhóm nguy cơ do chưa từng hút thuốc. Điều này khiến bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi khối u đã lan rộng hoặc xuất hiện triệu chứng rõ rệt, làm giảm cơ hội điều trị triệt để. 

Vì sao phụ nữ không hút thuốc vẫn mắc ung thư phổi?

Không phải mọi trường hợp ung thư phổi đều bắt nguồn từ việc hút thuốc lá. Ngày nay, các nhà khoa học đã xác định nhiều yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở phụ nữ, ngay cả khi chưa từng sử dụng thuốc lá.

Đặc điểm sinh học của ung thư phổi ở phụ nữ

Không chỉ khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh, ung thư phổi ở phụ nữ còn có nhiều đặc điểm sinh học riêng so với nam giới. Những khác biệt này ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng điều trị cũng như tiên lượng lâu dài của người bệnh.

Một trong những điểm nổi bật là phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ châu Á chưa từng hút thuốc, có tỷ lệ mang các đột biến gen có thể điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích cao hơn.

Các đột biến thường gặp gồm:

Sự hiện diện của các đột biến này có ý nghĩa rất quan trọng vì giúp bác sĩ lựa chọn liệu pháp điều trị nhắm trúng đích, mang lại hiệu quả kiểm soát bệnh cao hơn và thường ít tác dụng phụ hơn so với hóa trị ở những bệnh nhân phù hợp.

Đây cũng là lý do vì sao các hướng dẫn điều trị quốc tế hiện nay đều khuyến cáo thực hiện xét nghiệm biomarker hoặc giải trình tự gen (NGS) trước khi quyết định phác đồ điều trị cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn tiến triển. 

Triệu chứng ung thư phổi ở phụ nữ dễ bị bỏ qua

Ở giai đoạn sớm, ung thư phổi thường tiến triển âm thầm và gần như không gây triệu chứng rõ rệt. Khi các dấu hiệu xuất hiện, nhiều người dễ nhầm lẫn với cảm cúm, viêm phế quản hoặc các bệnh lý hô hấp thông thường, dẫn đến việc chẩn đoán muộn.

Đặc biệt, phụ nữ chưa từng hút thuốc thường không nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ nên có xu hướng trì hoãn việc thăm khám.

Những triệu chứng cần lưu ý

Triệu chứng	Dấu hiệu cảnh báo
Ho kéo dài	Ho trên 3 tuần, không cải thiện sau điều trị thông thường
Ho ra máu	Dù lượng máu ít cũng cần khám chuyên khoa ngay
Khó thở	Cảm giác hụt hơi khi vận động hoặc nghỉ ngơi
Đau ngực	Đau âm ỉ hoặc đau tăng khi hít sâu
Khàn tiếng	Kéo dài không rõ nguyên nhân
Mệt mỏi kéo dài	Cơ thể suy nhược, giảm khả năng lao động
Sụt cân	Giảm cân ngoài ý muốn trong thời gian ngắn
Viêm phổi tái phát	Nhiều đợt viêm phổi ở cùng một vị trí

Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện thêm các biểu hiện như đau xương, đau đầu, co giật hoặc khó thở nặng nếu ung thư đã di căn đến các cơ quan khác.

Nếu các triệu chứng trên kéo dài hoặc không cải thiện sau điều trị thông thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá và làm các xét nghiệm cần thiết. 

Những ai nên tầm soát ung thư phổi?

Không phải tất cả mọi người đều cần tầm soát ung thư phổi. Tuy nhiên, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị thành công.

Theo các khuyến cáo quốc tế, những đối tượng sau nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát:

• Người từ 50–80 tuổi có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm.
• Người đã cai thuốc nhưng vẫn còn trong nhóm nguy cơ cao.
• Người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động.
• Người làm việc trong môi trường có amiăng, radon, silica hoặc hóa chất độc hại.
• Người sống tại khu vực ô nhiễm không khí kéo dài.
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi.
• Người mắc các bệnh phổi mạn tính như COPD hoặc xơ phổi.

Đối với nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT ngực liều thấp (Low-dose CT – LDCT) để phát hiện các tổn thương nhỏ trước khi xuất hiện triệu chứng.

Chẩn đoán ung thư phổi ở phụ nữ như thế nào?

Khi nghi ngờ ung thư phổi, bác sĩ sẽ phối hợp nhiều phương pháp nhằm xác định chính xác loại ung thư, giai đoạn bệnh và đặc điểm sinh học của khối u.

Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, tiền sử hút thuốc, yếu tố nghề nghiệp, tiền sử gia đình và các triệu chứng hiện tại trước khi chỉ định các xét nghiệm phù hợp.

Chẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp thường được sử dụng gồm:

• X-quang ngực: Có thể phát hiện các tổn thương lớn nhưng độ nhạy còn hạn chế.
• CT ngực có cản quang: Giúp đánh giá kích thước, vị trí và mức độ lan rộng của khối u.
• PET/CT: Hỗ trợ đánh giá di căn hạch và di căn xa, đồng thời phục vụ phân giai đoạn bệnh.
• MRI não: Được chỉ định khi nghi ngờ ung thư đã di căn lên não.

Nội soi và sinh thiết

Việc chẩn đoán xác định ung thư phổi cần dựa trên mẫu mô bệnh học.

Tùy vị trí khối u, bác sĩ có thể thực hiện:

• Nội soi phế quản.
• Sinh thiết xuyên thành ngực dưới hướng dẫn CT.
• Sinh thiết hạch trung thất.
• Sinh thiết các vị trí di căn nếu cần.

Sau khi thu được mẫu mô, bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ xác định loại ung thư như ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) hay ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC), từ đó xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

II. Vai trò của xét nghiệm gen trong điều trị ung thư phổi

Trong kỷ nguyên y học chính xác (Precision Medicine), xét nghiệm gen không chỉ giúp hiểu rõ đặc điểm của khối u mà còn là cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.

Đối với ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC), đặc biệt ở phụ nữ không hút thuốc hoặc mắc ung thư biểu mô tuyến, các hướng dẫn của NCCN, ASCO và ESMO đều khuyến cáo nên thực hiện xét nghiệm biomarker ngay từ thời điểm chẩn đoán bệnh giai đoạn tiến triển.

Các biomarker quan trọng hiện nay

 

Ngoài xét nghiệm trên mẫu mô, trong một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) hoặc sinh thiết lỏng (Liquid Biopsy/ctDNA) nhằm phát hiện đột biến khi không đủ mẫu mô hoặc để theo dõi sự xuất hiện của các đột biến kháng thuốc trong quá trình điều trị.

Nhờ những tiến bộ này, việc lựa chọn phác đồ điều trị ngày càng chính xác, giúp tối ưu hiệu quả, hạn chế điều trị không cần thiết và góp phần cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh. 

III. Điều trị ung thư phổi ở phụ nữ: Xu hướng cá thể hóa mang lại nhiều cơ hội hơn

Trong những năm gần đây, điều trị ung thư phổi đã có nhiều bước tiến vượt bậc nhờ sự phát triển của y học chính xác (Precision Medicine). Nếu trước đây phần lớn bệnh nhân được điều trị theo một phác đồ chung, thì hiện nay bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên nhiều yếu tố như:

• Loại mô bệnh học.
• Giai đoạn bệnh.
• Đột biến gen và biomarker của khối u.
• Tình trạng sức khỏe tổng thể.
• Tuổi và các bệnh lý đi kèm.

Đối với phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ không hút thuốc, tỷ lệ xuất hiện các đột biến như EGFR, ALK, ROS1, HER2 hoặc RET thường cao hơn. Điều này giúp nhiều bệnh nhân có cơ hội tiếp cận các liệu pháp điều trị đích và điều trị cá thể hóa với hiệu quả tốt hơn.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cần được thực hiện bởi hội đồng đa chuyên khoa gồm bác sĩ ung bướu, phẫu thuật lồng ngực, xạ trị, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh và sinh học phân tử nhằm tối ưu hiệu quả điều trị.

1. Phẫu thuật – Lựa chọn ưu tiên ở giai đoạn sớm

Phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị có khả năng mang lại cơ hội chữa khỏi cao nhất đối với bệnh nhân ung thư phổi được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi khối u còn khu trú và chưa di căn xa.

Tùy vị trí, kích thước khối u và chức năng hô hấp của người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:

• Cắt phân thùy phổi (Segmentectomy).
• Cắt thùy phổi (Lobectomy).
• Cắt toàn bộ một bên phổi (Pneumonectomy).
• Nạo vét hạch trung thất để đánh giá giai đoạn bệnh.

Hiện nay, nhiều trung tâm ung thư trên thế giới đã áp dụng phẫu thuật nội soi lồng ngực (VATS) hoặc phẫu thuật bằng robot, giúp giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian nằm viện và phục hồi nhanh hơn ở những bệnh nhân phù hợp.

Sau phẫu thuật, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bổ trợ bằng hóa trị, xạ trị, thuốc nhắm trúng đích hoặc liệu pháp miễn dịch nhằm giảm nguy cơ tái phát.

2. Điều trị nhắm trúng đích – Bước tiến lớn trong điều trị ung thư phổi

Đối với bệnh nhân mang các đột biến gen đặc hiệu, điều trị nhắm trúng đích đã làm thay đổi đáng kể tiên lượng bệnh.

Không giống hóa trị truyền thống tác động lên cả tế bào lành và tế bào ung thư, thuốc nhắm trúng đích được thiết kế để ức chế các protein bất thường thúc đẩy sự phát triển của khối u.

Các biomarker thường được chỉ định điều trị đích bao gồm:

• EGFR.
• ALK.
• ROS1.
• RET.
• MET exon 14.
• BRAF V600E.
• HER2.
• KRAS G12C.

Ở phụ nữ châu Á không hút thuốc, tỷ lệ đột biến EGFR cao hơn đáng kể so với nam giới, vì vậy nhiều bệnh nhân có thể hưởng lợi từ các thuốc ức chế EGFR thế hệ mới.

Lợi ích của điều trị nhắm trúng đích gồm:

• Tăng tỷ lệ đáp ứng điều trị.
• Kéo dài thời gian kiểm soát bệnh.
• Ít ảnh hưởng đến tế bào bình thường.
• Cải thiện chất lượng cuộc sống ở nhiều bệnh nhân.

Để xác định người bệnh có phù hợp với phương pháp này hay không, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm biomarker hoặc giải trình tự gen trước khi bắt đầu điều trị. 

3. Liệu pháp miễn dịch – Kích hoạt hệ miễn dịch chống lại ung thư

Liệu pháp miễn dịch bằng thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (Immune Checkpoint Inhibitors) đã trở thành một trong những bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn tiến triển.

Các thuốc này hoạt động bằng cách giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả hơn thông qua việc ức chế các protein như PD-1, PD-L1 hoặc CTLA-4.

Tùy từng trường hợp, liệu pháp miễn dịch có thể được sử dụng:

• Điều trị đơn độc.
• Kết hợp với hóa trị.
• Sau hóa xạ trị đồng thời ở một số bệnh nhân.
• Trong điều trị bổ trợ hoặc tân bổ trợ theo chỉ định.

Khả năng đáp ứng với liệu pháp miễn dịch phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Mức biểu hiện PD-L1.
• Gánh nặng đột biến khối u (Tumor Mutational Burden – TMB).
• Đặc điểm di truyền của khối u.
• Tình trạng miễn dịch của người bệnh.

Mặc dù liệu pháp miễn dịch đã cải thiện tiên lượng cho nhiều bệnh nhân, không phải ai cũng đáp ứng giống nhau. Do đó, việc đánh giá biomarker trước điều trị đóng vai trò rất quan trọng trong lựa chọn phác đồ phù hợp. 

4. Hóa trị và xạ trị vẫn giữ vai trò quan trọng

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị mới, hóa trị và xạ trị vẫn là nền tảng trong điều trị ung thư phổi ở nhiều giai đoạn bệnh.

Hóa trị

Hóa trị có thể được sử dụng:

• Trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ khối u.
• Sau phẫu thuật để giảm nguy cơ tái phát.
• Kết hợp với xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch.
• Điều trị bệnh giai đoạn tiến triển khi không có chỉ định điều trị đích.

Việc lựa chọn thuốc sẽ phụ thuộc vào loại mô bệnh học, chức năng các cơ quan và thể trạng của người bệnh.

Xạ trị

Xạ trị sử dụng tia bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt hoặc kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư.

Các kỹ thuật hiện đại đang được áp dụng tại nhiều trung tâm ung thư quốc tế gồm:

• Xạ trị điều biến liều (IMRT).
• Xạ trị định vị thân (SBRT).
• Xạ trị dưới hướng dẫn hình ảnh (IGRT).
• Xạ trị Proton (Proton Therapy).

Trong đó, xạ trị Proton sử dụng chùm proton có khả năng tập trung liều bức xạ chính xác vào khối u, giúp giảm liều chiếu lên các mô lành xung quanh như tim, thực quản và phổi lành. Phương pháp này có thể được cân nhắc ở một số bệnh nhân phù hợp tại các trung tâm chuyên sâu có trang bị hệ thống Proton Therapy.

5. Liệu pháp miễn dịch tế bào có vai trò gì trong điều trị ung thư phổi?

Bên cạnh các phương pháp điều trị tiêu chuẩn, liệu pháp miễn dịch tế bào đang là lĩnh vực được nghiên cứu mạnh mẽ trong điều trị ung thư phổi.

Khác với thuốc miễn dịch, liệu pháp này sử dụng chính các tế bào miễn dịch của người bệnh hoặc người hiến phù hợp. Sau khi được thu nhận và xử lý trong phòng thí nghiệm nhằm tăng cường khả năng nhận diện tế bào ung thư, các tế bào sẽ được truyền hoặc đưa trở lại cơ thể để hỗ trợ đáp ứng miễn dịch.

Một số liệu pháp đang được nghiên cứu hoặc triển khai tại một số trung tâm chuyên sâu bao gồm:

Liệu pháp tế bào lympho T tự thân

Các tế bào lympho T được thu nhận từ máu ngoại vi, hoạt hóa và tăng sinh trong điều kiện phòng thí nghiệm trước khi truyền trở lại cơ thể nhằm hỗ trợ tăng cường đáp ứng miễn dịch chống lại tế bào ung thư.

Vaccine tế bào tua (Dendritic Cell – DC Vaccine)

Tế bào tua được biệt hóa từ bạch cầu đơn nhân của người bệnh, sau đó được nạp kháng nguyên khối u để kích thích hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư một cách đặc hiệu.

Tế bào NK (Natural Killer)

Tế bào NK có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư mà không cần quá trình nhận diện kháng nguyên đặc hiệu như tế bào T. Đây cũng là một hướng nghiên cứu đầy triển vọng trong miễn dịch trị liệu.

CAR-T

CAR-T hiện đã chứng minh hiệu quả trong một số bệnh lý huyết học và đang được nghiên cứu đối với nhiều loại ung thư đặc, bao gồm ung thư phổi.

Hiện nay, các hướng dẫn điều trị quốc tế vẫn xem phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch bằng thuốc là nền tảng trong điều trị ung thư phổi. Các liệu pháp miễn dịch tế bào chưa thay thế các phương pháp tiêu chuẩn nhưng có thể được xem xét như lựa chọn hỗ trợ hoặc trong khuôn khổ nghiên cứu lâm sàng ở một số bệnh nhân phù hợp sau khi được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện. 

IV. Điều trị cá thể hóa – Chìa khóa nâng cao hiệu quả điều trị ung thư phổi

Ngày nay, điều trị ung thư phổi không chỉ dựa trên vị trí hay kích thước khối u mà còn dựa trên "dấu ấn sinh học" (biomarkers) và đặc điểm di truyền của từng bệnh nhân. Đây là nền tảng của y học chính xác (Precision Medicine) – xu hướng điều trị đang được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm ung thư lớn trên thế giới.

Thay vì áp dụng cùng một phác đồ cho tất cả người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên nhiều yếu tố như:

• Loại mô bệnh học (ung thư phổi không tế bào nhỏ hoặc tế bào nhỏ).
• Giai đoạn bệnh.
• Đột biến gen của khối u.
• Mức biểu hiện PD-L1.
• Tình trạng sức khỏe và bệnh lý đi kèm.
• Mục tiêu điều trị của từng bệnh nhân.

Hiện nay, nhiều hướng dẫn quốc tế như NCCN, ASCO và ESMO khuyến cáo thực hiện xét nghiệm các biomarker quan trọng trước khi quyết định điều trị ở bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn tiến triển.

Các xét nghiệm thường được chỉ định bao gồm:

• Giải trình tự gen thế hệ mới (Next Generation Sequencing – NGS) giúp phát hiện đồng thời nhiều đột biến gen có thể điều trị.
• Xét nghiệm PD-L1 nhằm đánh giá khả năng đáp ứng với liệu pháp miễn dịch.
• Sinh thiết lỏng (Liquid Biopsy/ctDNA) trong một số trường hợp không đủ mẫu mô hoặc để theo dõi đột biến kháng thuốc.
• Tumor Mutational Burden (TMB) khi có chỉ định.
• Một số biomarker khác theo hướng dẫn chuyên môn và tình trạng cụ thể của người bệnh.

Việc xác định đúng biomarker ngay từ đầu giúp:

• Lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
• Tránh sử dụng các liệu pháp không mang lại lợi ích.
• Tăng khả năng đáp ứng điều trị.
• Hạn chế tác dụng không mong muốn.
• Theo dõi nguy cơ tái phát hoặc kháng thuốc trong quá trình điều trị.

Có thể nói, điều trị cá thể hóa đang góp phần thay đổi tiên lượng của nhiều bệnh nhân ung thư phổi, mở ra cơ hội kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống tốt hơn so với trước đây. 

Có thể phòng ngừa ung thư phổi ở phụ nữ không?

Không phải tất cả trường hợp ung thư phổi đều có thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, việc giảm thiểu các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống lành mạnh có thể góp phần làm giảm khả năng mắc bệnh cũng như giúp phát hiện sớm khi ung thư còn ở giai đoạn điều trị hiệu quả.

Các chuyên gia khuyến nghị phụ nữ nên:

• Không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động.
• Hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm không khí, đặc biệt trong những ngày có chỉ số bụi mịn PM2.5 cao.
• Đảm bảo không gian bếp thông thoáng, hạn chế sử dụng nhiên liệu sinh khối trong môi trường kín.
• Duy trì chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
• Tập thể dục đều đặn và duy trì cân nặng hợp lý.
• Khám sức khỏe định kỳ nếu có tiền sử gia đình hoặc các yếu tố nguy cơ.
• Trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát bằng CT ngực liều thấp nếu thuộc nhóm nguy cơ cao.

Việc chủ động theo dõi sức khỏe và không bỏ qua những triệu chứng kéo dài sẽ giúp nâng cao khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị.

Kết luận

Ung thư phổi ở phụ nữ đang trở thành một thách thức y tế ngày càng đáng quan tâm, đặc biệt ở những người chưa từng hút thuốc. Ngoài thuốc lá, nhiều yếu tố như ô nhiễm không khí, khói thuốc thụ động, khói bếp, yếu tố nội tiết và di truyền đều có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Điểm tích cực là y học hiện đại đã có nhiều bước tiến trong chẩn đoán và điều trị. Việc kết hợp các kỹ thuật như giải trình tự gen (NGS), xét nghiệm biomarker, điều trị nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch, xạ trị tiên tiến và điều trị cá thể hóa đang giúp nhiều bệnh nhân có thêm cơ hội kiểm soát bệnh lâu dài.

Đối với phụ nữ xuất hiện các triệu chứng hô hấp kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ, việc thăm khám sớm và được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống.

V. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phụ nữ không hút thuốc có thể mắc ung thư phổi không?

Có. Khoảng 15–25% bệnh nhân ung thư phổi là người chưa từng hút thuốc. Nhiều trường hợp liên quan đến khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, yếu tố di truyền hoặc đột biến gen.

2. Vì sao phụ nữ châu Á có tỷ lệ đột biến EGFR cao hơn?

Nhiều nghiên cứu ghi nhận phụ nữ châu Á, đặc biệt là người không hút thuốc mắc ung thư biểu mô tuyến, có tỷ lệ đột biến EGFR cao hơn so với các nhóm bệnh nhân khác. Điều này giúp nhiều người có cơ hội điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích.

3. Triệu chứng sớm của ung thư phổi là gì?

Ho kéo dài trên 3 tuần, ho ra máu, khó thở, đau ngực, khàn tiếng, mệt mỏi kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân là những dấu hiệu cần được thăm khám sớm.

4. Khi nào nên xét nghiệm gen?

Đối với bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ, đặc biệt ở giai đoạn tiến triển, các hướng dẫn quốc tế khuyến cáo thực hiện xét nghiệm biomarker hoặc giải trình tự gen trước khi lựa chọn phác đồ điều trị.

5. Điều trị nhắm trúng đích có phù hợp với mọi bệnh nhân không?

Không. Phương pháp này chỉ hiệu quả khi khối u mang các đột biến gen phù hợp như EGFR, ALK, ROS1, RET, MET exon 14, HER2 hoặc một số biomarker khác.

6. Liệu pháp miễn dịch có thay thế hóa trị không?

Không phải mọi trường hợp. Tùy giai đoạn bệnh, mức biểu hiện PD-L1, đột biến gen và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ quyết định sử dụng liệu pháp miễn dịch đơn độc hoặc kết hợp với hóa trị và các phương pháp khác.

7. Liệu pháp miễn dịch tế bào có chữa khỏi ung thư phổi không?

Hiện nay, các liệu pháp miễn dịch tế bào như lympho T tự thân, tế bào NK và vaccine tế bào tua (DC vaccine) vẫn đang được nghiên cứu hoặc triển khai tại một số trung tâm chuyên sâu. Đây chưa phải là phương pháp điều trị tiêu chuẩn thay thế phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay điều trị nhắm trúng đích, nhưng có thể được cân nhắc như lựa chọn hỗ trợ ở một số bệnh nhân phù hợp theo đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.

8. Ung thư phổi có thể phòng ngừa được không?

Không thể phòng ngừa hoàn toàn, nhưng việc không hút thuốc, tránh khói thuốc thụ động, hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm không khí, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như phát hiện sớm.

Kamakura Việt Nam – Đồng hành cùng người bệnh trong hành trình điều trị ung thư

Kamakura Việt Nam kết nối người bệnh với các trung tâm ung thư và bệnh viện hàng đầu tại Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan và Thái Lan, hỗ trợ xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên từng trường hợp cụ thể.

Các dịch vụ hỗ trợ bao gồm:

• Hội chẩn với chuyên gia ung bướu trong và ngoài nước.
• Tư vấn xét nghiệm gen và biomarker phục vụ điều trị cá thể hóa.
• Hỗ trợ kết nối điều trị bằng phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, xạ trị Proton, điều trị nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch theo chỉ định.
• Cập nhật thông tin về các liệu pháp miễn dịch tế bào và các nghiên cứu lâm sàng đang triển khai tại một số trung tâm quốc tế phù hợp với từng trường hợp.